Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp đã và đang được triển khai, tạo điều kiện thuận lợi để chính quyền cơ sở phát huy tính chủ động, sáng tạo trong phục vụ người dân, doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, lĩnh vực Tư pháp – Hộ tịch trực tiếp liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân thông qua các thủ tục như: hộ tịch, chứng thực, quốc tịch, hòa giải cơ sở...đặt ra yêu cầu ngày càng cao về: Tính kịp thời, chính xác; Sự minh bạch, thống nhất; Thái độ phục vụ chuyên nghiệp, chuẩn mực.
Việc nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) tư pháp không chỉ là yêu cầu kỷ luật hành chính, mà còn là thước đo năng lực điều hành của chính quyền địa phương trong mô hình mới.
Với diện tích tự nhiên 19,95 km² và dân số hiện tại gần 87.000 người. Là một trong những phường trung tâm, đầu tàu, động lực trong phát triển thương mại, dịch vụ, văn hóa – xã hội của tỉnh. Với phương châm xây dựng chính quyền địa phương gần dân, phục vụ Nhân dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, chịu sự kiểm tra, giám sát của Nhân dân trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, công tác giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực tư pháp tại phường Kinh Bắc luôn được các cấp ủy Đảng, chính quyền quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với việc củng cố, kiện toàn và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của đội ngũ công chức Tư pháp - Hộ tịch cấp xã.
Thời gian qua, đội ngũ công chức Tư pháp - Hộ tịch tại phường Kinh Bắc từng bước được củng cố; công chức được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về đăng ký, quản lý hộ tịch và chứng thực tương đối đầy đủ, tạo cơ sở pháp lý cho việc tổ chức thực hiện.
Từ ngày 01/7/2025 đến 16/12/2025 trên địa bàn phường Kinh Bắc đã tiếp nhận 3.245 hồ sơ trong đó: Tổng số hồ sơ tiếp nhận trực tuyến là 3.237 hồ sơ (trực tiếp 08 hồ sơ, tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận trực tuyến là 99,75%).
- Tổng số hồ sơ đã giải quyết: 3.089 hồ sơ: trong đó đã giải quyết trước hạn: 2.695 hồ sơ. Đúng hạn: 384 hồ sơ; quá hạn: 10 hồ sơ.
- Tổng số hồ sơ có nghĩa vụ phát sinh nghĩa vụ tài chính: 1.580 hồ sơ (trong đó có 1.214 hồ sơ thanh toán trực tuyến; 149 hồ sơ thanh toán trực tiếp). Tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 89,07%.
- Tỷ lệ hồ sơ có số hóa khi tiếp nhận đạt: 99,78%.
- Tỷ lệ hồ sơ có kết quả điện tử đạt: 96,55%.
- Chứng thực chữ ký: 1.534 hồ sơ.
+ Chứng thực bản giấy: 4.088 hồ sơ.
+ Chứng thực điện tử: 7.645 hồ sơ.
+ Chứng thực bản dịch: 70 hồ sơ
Tuy nhiên, kể từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, công tác giải quyết TTHC lĩnh vực tư pháp tại phường Kinh Bắc cũng bộc lộ một số hạn chế, khó khăn ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ Nhân dân. Đây là những vấn đề cần được nhận diện đầy đủ để có giải pháp phù hợp, khả thi trong thời gian tới, cụ thể như sau:
Thứ nhất, đội ngũ công chức Tư pháp - Hộ tịch tại phường còn thiếu về số lượng, chưa bảo đảm theo yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện khối lượng công việc ngày càng tăng. Cán bộ công chức Tư pháp - Hộ tịch được bố trí 03 cán bộ đảm nhiệm toàn bộ công việc đăng ký, quản lý hộ tịch, chứng thực, tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo …(3 cán bộ hiện nay đang thực hiện khối lượng công việc của 16 cán bộ Tư pháp - Hộ tịch trước đây của các phường cũ).
Thứ hai, việc phân cấp, phân quyền ở một số nội dung tư pháp chưa thật sự thống nhất, thông suốt như: thủ tục đăng ký kết hôn mà 2 bên nam, nữ địa phương khác nhau, cần xác minh thông tin thì không phải trường hợp nào cán bộ Tư pháp nơi xác minh cũng xử lý ngay, có khi vài ngày mới có kết quả, trong khi cấu hình dịch vụ công chỉ cho giải quyết trong ngày dẫn đến hồ sơ chậm muộn. Do vậy cần tích hợp để thống nhất giữa 2 hệ thống, khi hồ sơ đã gửi đi xác minh trên phần mềm hộ tịch thì cần dừng tính thời gian giải quyết hồ sơ trên dịch vụ công tỉnh, tránh hồ sơ chậm muộn ngoài ý chí chủ quan của cán bộ.
Thứ ba, công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong giải quyết TTHC lĩnh vực tư pháp còn hạn chế. Việc triển khai các thủ tục hành chính liên thông trên thực tế vẫn gặp vướng mắc do chưa đồng bộ về quy trình, dữ liệu dùng chung; công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân, nhất là người cao tuổi trong việc thực hiện TTHC trực tuyến còn chưa thường xuyên, hiệu quả chưa cao. Việc thực hiện các thủ tục hành chính liên thông trên thực tế còn phát sinh vướng mắc. Việc ứng dụng công nghệ thông tin tuy đã được triển khai tích cực nhưng chưa khai thác hết hiệu quả, kỹ năng số của 1 số cán bộ và người dân còn hạn chế.
Nhằm nâng cao chất lượng giải quyết TTHC lĩnh vực tư pháp tại phường Kinh Bắc trong thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, UBND phường Kinh Bắc tham mưu, đề nghị Sở Tư pháp, UBND tỉnh trình cấp có thẩm quyền:
- Tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, nhất là các quy định về phân cấp, phân quyền, phân định rõ thẩm quyền trong lĩnh vực Tư pháp - Hộ tịch, bảo đảm thống nhất, đồng bộ, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.
- Đối với phường Kinh Bắc: kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí, sắp xếp đội ngũ công chức Tư pháp - Hộ tịch phù hợp với năng lực, trình độ chuyên môn; bổ sung thêm cán bộ Tư pháp- Hộ tịch nhằm giảm tải áp lực công việc.
- Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin và kỹ năng giao tiếp hành chính.
- Tăng cường tuyên truyền, khuyến khích nhân dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, đồng thời tiếp tục có giải pháp để hỗ trợ người yếu thế.
- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong giải quyết TTHC; bảo đảm 100% hồ sơ TTHC được tiếp nhận, giải quyết trên Hệ thống thông tin giải quyết TTHC và được liên thông, đồng bộ với Cổng Dịch vụ công quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân theo dõi, giám sát.
- Tiếp tục triển khai hiệu quả các nhóm TTHC liên thông, như: khai sinh - đăng ký thường trú - cấp thẻ bảo hiểm y tế; khai tử - xóa đăng ký thường trú - giải quyết trợ cấp mai táng phí.
- Tăng cường sử dụng tài khoản định danh điện tử (VNeID) trong giải quyết TTHC nhằm cắt giảm giấy tờ, đơn giản hóa quy trình, thủ tục, nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân.
- Đẩy mạnh rà soát, đơn giản hóa, công khai, minh bạch TTHC; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh các tồn tại, hạn chế, lấy ý kiến phản hồi của người dân coi đây là kênh quan trọng để điều chỉnh, hoàn thiện công tác quản lý.
- Phát huy vai trò phối hợp giữa ngành Tư pháp với Công an, Tài nguyên- môi trường, Văn hóa- xã hội trong giải quyết thủ tục hành chính liên thông.
Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp nêu trên sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực tư pháp tại phường Kinh Bắc, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và xây dựng chính quyền địa phương 02 cấp hoạt động hiệu lực, hiệu quả, vì Nhân dân phục vụ.
